Stemmingen, bankensector, hypotheken, mededingingsregels duurzaamheid en oneerlijke handelspraktijken

CBS De Sterrenboog uit Doorn is op maandag te gast in de Tweede Kamer. Groep 8 mag dit keer vragen stellen in de plenaire zaal. Leuk om te doen! Zoals gebruikelijk op dinsdag stemmingen. Dit keer wel met een bijzonder verloop. Een amendement van mijn hand bij de implementatiewet wettelijke controles jaarrekening eindigt in eerste instantie met handopsteking 75 voor en 75 tegen. In zo’n geval wordt er daarna nog een keer hoofdelijk gestemd. De uitslag daarvan was uiteindelijk 68 voor en 70 tegen. Dat was anders geweest als mijn collega Fred Teeven niet verkeer had gestemd. Foutje bedankt. De uitslag zou dan 69 voor en 69 tegen zijn geweest en dan was de stemming naar komende week gegaan. Nu is het amendement helaas verworpen. Het amendement regelde dat niet de AFM maar de rechter een externe accountant bij een bedrijf kan ontslaan. Het is namelijk een zware bevoegdheid en die moet dus ook inhoudelijk en ingrijpend worden getoetst.

Op dinsdag een Algemeen Overleg over de Nederlandse bankensector. De VVD wil meer nieuwe toetreders, meer concurrentie en meer diversiteit in de NL financiële sector. Dat kan leiden tot lagere tarieven, hogere kwaliteit en meer service voor consumenten en bedrijven. Het kan sneller, simpeler, beter en goedkoper. De VVD heeft afgelopen tijd veel voorstellen gedaan, onder meer FinTech Actieplan. Blij dat de minister en toezichthouders dit nu hebben opgepakt. Veel van de voorstellen van de VVD zijn overgenomen. Een andere manier van denken en werken en een andere houding is niet zomaar voor elkaar. Het moet nu ook nog waargemaakt worden. Daarom wil de VVD over 1 jaar terugkoppeling voortgang aanpassingen en verbeteringen en ervaringen bedrijven met aanpassingen. De VVD blijft echter ambitie houden: Nederland moet koploper moet worden op het gebied van FinTech in Europa. Dus zal de VVD zich ook inzetten voor het uitvoeren van de overige actiepunten in het FinTech Actieplan.

De VVD is voor passende en proportionele regelgeving in de financiële en bankensector. De laatste jaren is er al heel veel gebeurd. Er is zelfs sprake van (dreigende) overregulering. De VVD wil nu vooral inzetten op betere regelgeving en minder administratieve rompslomp; minder afvinkcultuur in plaats van meer regelgeving! Kapitaalbuffers moeten aansluiten bij de daadwerkelijke risico’s. Basel 3 voldoet op hoofdlijnen. Het Basels Comité dreigt nu door te slaan. Dit heeft risico’s in zich voor het MKB en voor hypotheken. In Nederlandse hypotheken zitten zeer lage risico’s, maar daarvoor moet straks wellicht onnodig veel extra kapitaal voor aangehouden worden. De VVD vindt dat er oog moet zijn voor eventuele disproportionele gevolgen voor specifieke leningenportefeuilles en bedrijfsmodellen. Het kan ertoe leiden dat MKB’ers straks nog moeilijker een lening kunnen krijgen en gewone consumenten ook moeilijker een hypotheek. Dat kost gewoon banen. Dat wil de VVD niet!

Tussendoor nog een aantal afspraken over hypotheken. Starters en senioren kunnen lastig hypotheken krijgen. De eerste groep heeft last van de aanpassing van de LTV (loan-to-value), die daalt van 106% naar 100%. Voor de ZZP'ers is er inmiddels gelukkig wat meer ruimte. Senioren hebben moeite om het kapitaal dat in hun woning zit te benutten, bijvoorbeeld door een opeethypotheek. Deze week dus gesprekken om te kijken naar mogelijke oplossingen. . Verder is ING recent besloten te stoppen met woonboothypotheken. Hierdoor vertrekt een grote speler uit deze markt en is alleen de Rabobank nog maar actief op deze markt. Daarom deze week ook een afspraak met ING hierover.

Een mogelijke fusie van de beurzen uit Londen en Frankfurt lijkt op handen, zo valt te lezen in onder andere de Wall Street Journal en The Guardian. Reden voor de VVD om hierover schriftelijke vragen te stellen aan minister Dijsselbloem. Ik wil weten wat de mogelijke gevolgen van een fusie van London Stock Exchange en Deutsche Börse voor de financiële sector in Nederland zijn en wat dit voor zowel de aantrekkingskracht van Nederland en Euronext betekent.

Sinds enige tijd heb ik ook de EZ - portefeuille marktwerking, mededinging en consumentenzaken. Op donderdag het eerste Algemeen Overleg marktwerking en mededinging met Henk Kamp. Het is belangrijk dat ACM een onafhankelijke positie heeft en houdt en vanuit die onafhankelijkheid de mededingingswet handhaaft. Ook als het bepaalde (politieke) partijen even niet goed uit komt, omdat ze het niet eens zijn met uitspraken van de ACM over bijvoorbeeld de Kip van Morgen (afspraken supermarkten en pluimveesector over duurzamer geproduceerd pluimveevlees), het sluiten van 5 kolencentrales en de samenwerking tussen textielproducten over leefbare lonen in productielanden. Het kan niet zo zijn dat vanwege duurzaamheid alle principes op dit punt aan de kant gezet moeten worden door de beleidsregels dan maar aan te passen. Het lijkt nu: ik ben niet blij met de uitspraak, dus ik pas de regels aan. Zowel de Europese Commissie als de ACM hebben pittige kritiek op de concept-beleidsregeling mededinging en duurzaamheid. De Minister wil onderlinge afspraken over duurzaamheid ook “algemeen geldig” verklaren. De VVD is hier geen voorstander van, zeker niet als de bedrijven die de afspraken met elkaar hebben gemaakt niet een zeer groot deel van de sector vertegenwoordigen.

Oneerlijke handelspraktijken, waar partijen marktmacht misbruiken en bijvoorbeeld eenzijdig contracten open breken, zijn niet goed voor de marktwerking en moeten als ze zich voordoen ook aangepakt (kunnen) worden. Er zijn naar aanleiding van de pilot hierover geen officiële klachten ingediend, maar er lijkt nog wel steeds een probleem te zijn van misbruik van marktmacht. Onzeker is of mensen klachten wel durfden te melden bij de stuurgroepen. Het is een wezenlijk probleem dat er onevenwichtigheid is in enkele ketens. De VVD steunt de lijn van de minister om nu geen onafhankelijke instantie op te richten voor klachtenafhandeling van oneerlijke handelspraktijken. Maar de VVD zou er wel voor zijn dat er als proef voor een jaar een onafhankelijk meldpunt komt voor klachten (alleen melden, niet afhandelen), zodat een verdere analyse kan worden gemaakt van het probleem.