Derivaten, staatsdeelnemingen, banken en molen Windlust

Een drukke week met drie debatten. Ik start op maandagmorgen met het nota-overleg over het beleidskader derivaten. Incidenten waar bestuurders met publiek geld onverantwoorde risico’s hebben genomen bepalen het beeld van derivaten en zijn ook de aanleiding voor dit beleidskader. Onverantwoord spelen met geld van de belastingbetaler kan niet. De organisaties, haar bestuurders en toezichthouders zijn daar eerst verantwoordelijk voor. En als die falen, moeten ze hard aangepakt worden. De VVD is van mening dat meer regels zeker niet dé oplossing is. Er zullen immers altijd weer andere, nieuwe producten komen. Bestuurders moeten die ook kunnen beoordelen en interpreteren. De cultuur en kwaliteit van alle spelers, bestuurders, toezichthouders en accountants, verdient minimaal evenveel aandacht. De VVD wil zeker geen algeheel verbod op derivaten. Derivaten zijn geen slechte producten. Derivaten kunnen zelfs heel nuttige instrumenten zijn voor het beheersen van risico’s. Maar het gaat er om hoe je ze inzet. De VVD wil echter niet dat marktsectoren ook onder het beleidskader gaan vallen, zoals energiebedrijven. Want om de consument een vast energietarief aan te kunnen bieden is er feitelijk al een derivaat nodig. De minister heeft dat gelukkig toegezegd.

’s Middags het nota-overleg over staatsdeelnemingen. Het zal geen geheim zijn dat de VVD niet direct een groot voorstander is van staatsbedrijven. Staatsbedrijven zijn een verlengstuk van de overheid: de VVD is juist voor een kleinere overheid. Het uitgangspunt voor de VVD is dan ook geen staatsbedrijven, tenzij de publieke belangen niet via wet- en regelgeving geborgd kunnen worden of er sprake is van marktfalen. Dus alleen als het echt niet anders kan. Staatsdeelnemingen zijn voor de VVD dus alleen aan de orde als het publieke belang niet via wet- en regelgeving geborgd kan worden. Oneerlijke concurrentie en marktverstoring van staatsdeelnemingen mogen sowieso niet het geval zijn. Volgens de VVD kan de lijst met permanente staatsdeelnemingen dan ook worden uitgebreid.

Op dinsdag al veel aandacht van de media voor het debat over de toekomst bankenvisie komende donderdag: RTL Z, Telegraaf en NU.nl. Dus dat houd je lekker bezig! Op woensdag ook nog aandacht van BNR en het Financieele Dagblad voor het debat de volgende dag. Gelukkig ook nog tijd voor de al vastgelegde afspraken zoals met Staatsbosbeheer over de Wadden en de lunch met de familie Kuindersma in Nieuwspoort. Kuindersma had Mark Rutte tijdens de herindelingsverkiezingen in november uitgenodigd voor een bakje koffie en de Jouster ging vandaag een bakje koffie terug halen in het torentje.

Op donderdag eerst fractiecommissie en daarna overleg met de Koninklijke Nederlandse Vereniging van Reders (KNVR) samen met VVD-collega Betty de Boer (scheepvaart) over kredietverlening. Dan blijkt maar weer eens hoe moeilijk het op dit moment is om krediet te krijgen. Een extra motivatie voor het debat van die middag over de toekomst van de Nederlandse bankensector.

Als het gaat om die bankensector wil de VVD dat de belastingbetaler niet meer hoeft op te draaien voor falende banken. Ook belangrijk voor de VVD is dat we zien dat de economie op dit moment licht aantrekt. Het herstel is nog wel kwetsbaar en we willen niet dat de economische groei juist in deze tijd geremd wordt door te weinig kredietverlening. Daarom wil de VVD op dit moment geen eenzijdige verhoging van 3% naar 4% van het leverage ratio, zoals het voornemen nu is. Het verhogen van het leverage ratio kan er tijdens de opbouw voor zorgen dat de haperende kredietverlening wordt beperkt. Dat wil de VVD niet. De VVD is tegen een nationaal schepje bovenop de Europese regelgeving. Het verhogen van de leverage ratio is daarnaast ook een bot en ongericht middel om banken veiliger te maken. Het geeft een verkeerde prikkel, want het maakt niet meer uit hoeveel risico je neemt als bank. Bail-in is volgens de VVD een veel beter instrument om prikkels in te bouwen tegen teveel risico’s. De VVD staat hier helaas alleen in, en dat terwijl andere politieke partijen zich op andere momenten mondeling druk maken over de kredietverlening.

De afgelopen jaren is er daarnaast een grote hoeveelheid regelgeving voor de financiële sector ingevoerd, ook specifiek nationale regelgeving, zodanig dat inmiddels afgevraagd moet worden of er geen sprake is van overregulering. Hier geldt uiteindelijk ook de wet van de verminderde meeropbrengst. Steeds meer regels is niet de oplossing, hoewel het in deze tijd niet populair is om te zeggen over de financiële sector. Dus niet meer regels, maar zeker vermindering van de administratieve rompslomp in de sector. Op verzoek van de VVD heeft minister Dijsselbloem toegezegd daar een onderzoek naar te laten doen. Ik heb me in bijvoorbeeld de gemeenteraad van Leeuwarden ook altijd al ingezet voor minder regels. In de Tweede Kamer kreeg ik een portefeuille waar het juist barstte van de nieuwe regels. Er zijn natuurlijk hervormingen nodig in de financiële sector, dat staat buiten kijf. Maar steeds meer regels lost de problemen niet op, het zorgt er zelfs misschien wel voor dat alleen nog maar naar de regels gekeken wordt en niet meer naar de risico’s die niet op de lijstjes voorkomen.

In de loop van de week hebben mijn VVD-collega Anne Wil Lucas en CDA-collega Sander de Rouwe en PvdA-collega Lutz Jacobi vragen gesteld over de monumentenstatus van de molen WIndlust in Burum. En op zaterdag was er nog een bijeenkomst in Burum waar de bewoners duidelijk maakten dat zij vonden dat de monumentenstatus van de molen behouden moest blijven na de verwoestende brand. Lutz Jacobi en ik hebben in Burum een petitie van de Burumers in ontvangst genomen.