Ook cultuurproblemen Belastingdienst aanpakken

Op 2 november 2016 was de tweede termijn van het algemeen overleg over de royael vertrekregeling bij de Belastingdienst. De VVD vindt het belangrijk dat is ingegrepen bij de Belastingdienst en er een fors pakket aan maatregelen ligt om de probemen in de toekomst te voorkomen. Cultuurproblemen los je echter niet alleen op met verandering van de structuur. Daarom moet ook nadrukkelijk naar de cultuur van de Belastingdienst gekeken worden. De Belastingdienst waant zich af en toe een eigen koninkrijkje.

De staatssecretaris is in de 1e termijn kritisch naar zichzelf geweest. Hij zei zelf ook dat hij harder had moeten sturen op de checks & balances. De staatssecretaris vertrouwde erop dat de afgesproken procedures gevolgd werden. En dat was helaas niet het geval. De VVD vindt het goed dat hij zaken erkent en daarvoor ook de verantwoordelijkheid neemt. Maar de VVD vindt het ook belangrijk dat er is ingegrepen en een fors pakket aan maatregelen ligt om de problemen in de toekomst te voorkomen.

De controlfunctie wordt versterkt, de rol van de SG wordt versterkt, de belastingdienst komt direct onder het ministerie te vallen, verplichtingen boven € 100.000 moeten worden voorgelegd. Dat zijn structuurmaatregelen.  Cultuurproblemen los je echter niet alleen op met verandering van de structuur. Daarom is het goed dat de commissie van wijzen daar naar gaat kijken. Want het beeld is ontstaan dat de Belastingdienst zich onaantastbaar en autonoom waande, een eigen koninkrijkje. De VVD denkt overigens wel dat de instroom van nieuw bloed in de organisatie kan helpen.

Over de voorbereiding van de totstandkoming van de regeling, zoals de uitgangspunten en de afweging van de belastingdienst, is helaas eigenlijk nog maar weinig bekend. Gaat de commissie van wijzen daar ook naar kijken?

Dan de brief van de staatssecretaris over de continuïteit.

De VVD heeft in de 1e termijn ook nadrukkelijk gevraagd welke risico’s er nu nog zitten in het gehele traject, voor de financiën, voor de continuïteit en de kwaliteit van het werk van de belastingdienst. De continuïteit kan volgens de staatssecretaris geborgd worden met de inzet van de juiste maatregelen. Hoe zijn de checks & balances in dat systeem geborgd? Hoe stuurt de staatssecretaris daar ook op?

Niet alleen continuïteit is belangrijk, maar ook de kwaliteit. Bijvoorbeeld als het gaat om de dienstverlening aan bedrijven. Veel kennis en ervaring vertrekt uit de organisatie. Hoe kijkt de staatssecretaris naar dat aspect? Hoe wordt ook de kwaliteit geborgd? Is dat onderdeel van de continuïteit?

Dan het in bezwaar gaan van de staatssecretaris tegen een beslissing van de eigen belastingdienst. Dat levert naar buiten toe natuurlijk een tegenstrijdig beeld op. Op 19 februari 2015 is er door de Rechtbank Zeeland – West-Brabant een uitspraak gedaan over een RVU-heffing, waardoor onduidelijkheid is ontstaan. Lopen er ook nog andere procedures over de RVU-heffing? Klopt het dat het bezwaar van de staatssecretaris vooral gericht is op het behoud van rechten? En als hij dat niet zou doen, en de jurisprudentie later zou uitwijzen dat voor regelingen met een generiek karakter geen RVU-heffing hoeft te worden betaald, hij financieel anders geen recht zou hebben om de heffing terug te krijgen? Wanneer kan hierover duidelijkheid ontstaan?

Er is ook nog voor een bedrag van € 34 miljoen aan verplichtingen aangegaan die niet de goede procedures hebben doorlopen. Daaruit blijkt dat dus dat het niet een incident is, maar dat de Belastingdienst denkt dat ze een eigen koninkrijkje is. Zijn er op basis van deze zaken, nog aanvullende maatregelen noodzakelijk? Of zijn de genomen maatregelen daar afdoende voor?

Verder goed dat er geen draaideurconstructies komen van ambtenaren die nu met een royale vertrekregeling zijn weg gegaan, en dus niet straks weer gewoon vrolijk de belastingdienst binnen stappen voor klussen.

De Investeringsagenda had natuurlijk een bepaald doel: belastingdienst moest beter en goedkoper. Dit werd onder meer ingevuld met een uitstroom van 5.000 medewerkers en 1.500 nieuwe medewerkers. Nu is gebleken dat deels de verkeerde medewerkers zijn vertrokken. Hoe gaat de staatssecretaris dan toch nog de doelen bereiken? En toch de beweging 5.000 eruit en 1.500 erin maken?