Jaarverslag ministerie Financiën 2013: aandacht voor effectiviteit en efficiency

De VVD vindt het belangrijk dat er correct verantwoording wordt afgelegd over de besteding van ons belastinggeld. Daarbij is het belangrijk om te kijken of al het belastinggeld rechtmatig is besteed, maar zeker ook of we met het geld bereiken wat we wilden bereiken en of dat ook efficiënt gebeurt, aldus VVD-Tweede Kamerlid Aukje de Vries. Daarom heeft de VVD bij de bespreking van het Jaarverslag van het ministerie van Financiën 2013 vooral daar aandacht voor gevraagd.

Het ministerie van Financiën heeft een voorbeeldfunctie, maar Financiën mag wat de VVD betreft een voorbeeld nemen aan de ministeries AZ, Buza en SZW aangezien daar geen onvolkomenheden in de bedrijfsvoering zijn geconstateerd.

Beleidsdoorlichtingen zijn belangrijk om te beoordelen of het beleid effectief is en efficiënt wordt uitgevoerd. Elk beleidsartikel moet 1x per 4 tot 7 jaar worden doorgelicht. In het jaarverslag staat een overzicht opgenomen, maar het totaaloverzicht ontbreekt, en op basis hiervan is niet te bepalen of de doorlichting elke 4 tot 7 jaar heeft plaats gevonden. In het volgende jaarverslag moet dit beter. De VVD wil verder dat de Tweede Kamer eerder wordt betrokken bij de opzet en vraagstelling van beleidsdoorlichtingen.

De garanties van de overheid zijn in 2013 afgenomen (met name in het kader van de bestrijding van de krediet- en EU-landencrisis), de achterborgstellingen en leningen zijn echter nog toegenomen (resp. € 8,7 miljard en € 1 miljard). Recent is er een Beleidskader Risicoregelingen vastgesteld met als uitgangspunt een “nee, tenzij”. De VVD wil graag in de volgende jaarverslagen een helder inzicht hebben van de effecten en resultaten van dat beleidskader.

Feit is dat er op diverse departementen helaas nog het nodige mis gaat bij het financieel beheer (VenJ, Defensie, BZK). Het is goed dat de minister zijn toezichtrol in 2013 actiever heeft ingevuld. De minister vindt het echter onwenselijk om dwingende aanwijzingen te geven vanwege de staatsrechtelijke positie van ministers. In de huidige Comptabiliteits-wet heeft de minister gewoon een toezichtrol. De VVD wil ook dat de minister die voluit pakt! Het is namelijk beter dat iemand vooraf mee kijkt in plaats van achteraf krokodillentranen huilen en schuldigen zoeken.

Decentrale overheden moeten sinds eind 2014 de liquide middelen die zij (tijdelijk) niet nodig hebben aanhouden in de schatkist. Dit is van belang voor de verlaging van de EMU-schuld. Het ministerie weet niet of de decentrale overheden deze middelen volledig aanhouden in de schatkist. Er is niet voor niets besloten om het schatkistbankieren in te voeren. Daarom moet duidelijk zijn dat alle middelen die daarvoor in aanmerking komen ook daadwerkelijk naar de schatkist gaan. De reactie van de minister tot nu toe is dat de verantwoording op lokaal niveau, ondersteund door de accountant, moet plaats vinden. De VVD vindt dit te mager, omdat het van invloed is op de EMU-schuld.

Bij de staatsdeelnemingen wordt het minimumrendement op eigen vermogen maar bij 46% van de staatsdeelnemingen gehaald (moet 70% zijn) en bij het 40% dividend pay out ratio maar bij 40% van de staatsdeelnemingen gerealiseerd (moet 90% zijn). De VVD wil weten hoe de minister gaat zorgen dat de doelen wel gehaald gaan worden, want hij heeft zelf gezegd een actieve aandeelhoudersrol te willen vervullen.

Fraude was één van de aandachtspunten van de Tweede Kamer voor dit jaarverslag. Als het gaat om fraude, gaat het vooral om de belastingdienst. Eind 2013 is de Wet aanpak fraude toeslagen en fiscaliteit aangenomen en er is extra capaciteit voor gekomen bij de Belastingdienst. Hierover is al uitgebreid gesproken en er worden al stappen gezet. De concept wet is door de VVD met steun van andere partijen aangescherpt. De samenwerking tussen de belastingdienst en andere overheden moet nog beter ter vermijding en bestrijding van fraude. betreft fraudeaanpak, de concept wet is door ons met steun van veel andere partijen aangescherpt. De samenwerking tussen belastingdienst en andere overheden moet nog beter ter vermijding en bestrijding van fraude. Hetzelfde geldt voor de Basisregistratie Personen (BRP, voorheen GBA), die gewoon nog niet op orde is..

De VVD is het eens met het feit dat voor de Belastingdienst ruimte en realisme moet worden geboden. De bal ligt daarvoor ook bij de Tweede Kamer. Er is in maart 2014 een brief van de staatssecretaris met beleidsprioriteiten naar de Tweede Kamer gestuurd en er komt nog een uitgebreide discussie over aanpassingen in het belastingstelsel later in het jaar. De opmerkingen van de Algemene Rekenkamer kunnen daar wat de VVD betreft bij betrokken worden. Datzelfde geldt ook voor de uitkomsten van het onderzoek naar de zuinige auto’s. In de autobrief na de zomer wordt dit meegenomen. Het zijn allemaal belangrijke lessen voor de toekomstige herziening van het belastingstelsel