Kosten financieel toezicht: geen ongebreidelde groei en MKB ontzien

De VVD heeft bij de behandeling van de Wet bekostiging financieel toezicht een amendement ingediend om de ongebreidelde groei van de toezichtkosten in de financiële sector te beteugelen. De VVD vindt dat de toezichtkosten voor de bestaande regelgeving in principe slechts mogen stijgen met de inflatie. Om toch enige flexibiliteit te houden, moet gelden “pas toe, of leg uit”. Over dat “leg uit” moet de Tweede Kamer jaarlijks worden geïnformeerd. De VVD heeft (samen met PvdA, D66, CDA en SP) verder een motie ingediend om te zorgen dat kleinere partijen meer worden ontzien bij het vaststellen van de nieuwe hogere tarieven. Op verzoek van VVD en PvdA past minister Dijsselbloem verder de wet aan om de kosten voor het MKB te beperken voor emissies van aandelen en obligaties.

Debat bekostiging financieel toezicht >>

SPREEKTEKST PLENAIR DEBAT WIJZIGING WET BEKOSTIGING FINANCIEEL TOEZICHT (WBFT)

Voorzitter, de kosten van het toezicht voor de financiële sector zijn de laatste jaren explosief gestegen. Sinds 2000 zijn de kosten verdrievoudigd tot € 228 miljoen. En deze kosten worden natuurlijk uiteindelijk doorberekend aan de consument. Daar komt nu nog eens € 38 miljoen bij door de afspraak in het Regeerakkoord om te bezuinigen op de bijdrage voor de toezichtkosten. Die afspraak staat natuurlijk.

De VVD maakt zich echter wel zorgen over de ongebreidelde stijging van de toezichtkosten. En laten we eerlijk zijn, de toename van de hoeveelheid toezicht begint natuurlijk bij de hoeveelheid regels. De politiek is de afgelopen jaren een echte regelgevingmachine geweest. Het leek soms hoe meer hoe beter. De VVD gelooft niet dat we door alleen maar meer regels, afvinklijstjes en grotere dossiers elk risico kunnen uitbannen. De VVD is dan ook tevreden dat de minister heeft toegezegd Actal een onderzoek daarnaar te laten doen.

Daarnaast vindt de VVD dat bij nieuwe toezichttaken eerst gekeken moet worden waar elders bezuinigd kan worden, er efficiënter gewerkt kan worden en kosten kunnen worden verminderd. Eigen beleidsontwikkeling door de toezichthouder zonder wettelijke basis of directe opdracht kan wat de VVD betreft niet plaatsvinden dan nadat de Tweede Kamer is gehoord. En bij elk voorstel voor nieuwe regelgeving moet, naast de administratieve lasten en de nalevingskosten, ook nadrukkelijk vermeld worden welke stijging van de toezichtkosten dit tot gevolg heeft en wat er wordt gedaan om de kosten te beperken ofwel de kosten als totaal niet te laten stijgen. Kan de minister dat toezeggen?

De minister heeft aangegeven geen inzicht te hebben in de Nederlandse toezichtkosten ten opzichte van andere landen. De VVD wil dat dit er in de nabije toekomst wel komt. Nederland moet niet te veel uit de pas lopen met het oog op het vestigingsklimaat, de concurrentiepositie van onze bedrijven en uiteindelijk dus de werkgelegenheid! Kan de minister toezeggen dat er een dergelijke benchmark komt?

Europees toezicht en kosten

Voorzitter, de VVD vindt het redelijk dat banken die vallen onder het Europees bankentoezicht de kosten daarvoor betalen, aangezien het hier in feite gaat om een verschuiving van DNB naar ECB. De toezichtkosten, maar ook zeker de nalevingskosten van het Europese toezicht zijn fors. De kosten moeten wel proportioneel zijn.

De VVD heeft ook zorgen over het in de hand houden van de toezichtkosten op Europees niveau. Ook daar zit geen prikkel om de kosten laag te houden. De VVD vraagt de minister daarom om zich ook Europees in te zetten voor redelijke toezichtkosten, redelijke nalevingskosten, een gematigde stijging van de toezichtkosten in de toekomst en prikkels tot kostenbeheersing.

Aandelenemissies

Voorzitter, het tekort bij het toezicht op aandelenemissies wordt opgelost door hogere tarieven voor dit toezicht, daarmee worden ze kostendekkend. In 2005 is hier nog van afgezien met het oog op de concurrentiepositie van de Nederlandse kapitaalmarkt. De Nederlandse tarieven gaan daarmee behoren tot de hoogste tarieven in Europa. Kan de minister aangeven wat de effecten zijn voor de forumkeuze en de verschuiving andere landen? De minister heeft oog voor het vestigingsklimaat van Nederland en blijft hierover in gesprek met de AFM. Wat houdt dat in? Hoe zorgt de AFM er door slimmer te werken voor dat de kosten voor de aandelenemissies in Nederland niet de hoogste van Europa worden?

De VVD vindt vooral de situatie bij het MKB een probleem. Naast bancaire financiering wil de VVD meer alternatieve financieringsvormen voor het MKB. Dat kan zijn emissie van aandelen of obligaties. De prijs daarvoor wordt zo ongeveer verdrievoudigd, en dat is zeker voor het MKB een drempel. De VVD vraagt de minister dan ook om met een oplossing voor het probleem bij het MKB te komen. Kan de minister dit toezeggen?

Kleinere partijen

Voorzitter, in het regeerakkoord is afgesproken dat de kleinere partijen zullen worden ontzien bij het vaststellen van de nieuwe hogere tarieven. De VVD wil dat dit ook daadwerkelijk gebeurt. Volgens de minister gebeurt dit al, maar de VVD vindt dat van ontzien geen sprake is. Als ik bijvoorbeeld kijk naar de adviseurs en bemiddelaars, dan is er een vaste heffing per onderneming en een staffel dat hoe groter je bent, hoe minder je per fte betaalt. Een bedrijf tot 20 fte betaalt in 2014 195 euro per fte, een bedrijf groter dan 500 fte betaalt 9 euro per fte. Hoe gaat de minister er voor zorgen dat kleinere partijen worden ontzien

Daarnaast wordt op de website van de AFM al aangekondigd dat de heffing per onderneming voor adviseurs en bemiddelaars in 2015 ongeveer 50% hoger zal liggen. Dit zijn in het algemeen toch kleinere bedrijven. Het vervallen van de bijdrage van het Rijk aan de toezichtkosten is niet 50% van de toezichtkosten. Hoe verklaart de minister dit?