Regels voor opdrachtgeverschap accountants aanpassen en aanscherpen

VVD-Tweede Kamerlid Aukje de Vries vindt het belangrijk om de positie van de aandeelhouder te versterken. Daarvoor is de onafhankelijke rol van de accountant cruciaal. Het is dus belangrijk wie de opdracht geeft aan de accountant, want uiteindelijk is dat degene die bepaalt. De regel zou moeten zijn dat de algemene vergadering van aandeelhouders of eventueel de raad van commissarissen de opdracht voor de accountant geeft. Het gebeurt nog steeds dat het bestuur, zeker in materiële zin, de opdrachtgever is oftewel de accountant de facto wordt aangestuurd door het bestuur. Ik ben van mening dat de uitvoering in de praktijk niet spoort met wat feitelijk de bedoeling is, dat dan de wettelijke regeling niet duidelijk of dwingend genoeg is. Daarom wil de VVD de regeling aanpassen en aanscherpen.

NU.nl >>

De resultaten van het AFM-onderzoek zijn bar slecht. Duidelijk is dat er iets moet gebeuren. Dat zal primair door de accountants-organisaties zelf gedaan moeten worden. Iedereen moet kunnen vertrouwen op de kwaliteit van een accountantsverklaring. Goed dat de sector zelf aan de slag is gegaan. Iets dat vanuit de sector zelf komt en niet van bovenaf wordt opgelegd, werkt het beste. De sector moet het nu ook wel gaan waarmaken. De lat ligt hoog voor de sector.

Een accountantsverklaring moet gewoon goed en betrouwbaar zijn, ongeacht voor welke organisatie dat is, een OOB, MKB of semipublieke instelling. Wat de VVD betreft dient de onafhankelijkheid en kwaliteit accountant voorop te staan. En prioriteit dient te liggen bij verbetering van de kwaliteit van het bestaande accountantswerk, niet bij uitbreiding ervan.

Voorstellen minister

Goed intern toezicht is cruciaal, dat heeft de VVD eerder ook al aangegeven. VVD steunt de invoering van een RvC. VVD wil nog wel weten hoe minister dit gaat invullen. De juridische vorm is niet leidend, maar inhoud (bevoegdheden) wel!

De VVD wil ook weten hoe de maatregelen en plannen vertaald worden naar de MKB accountantskantoren. Want deze zijn niet allemaal 1 op 1 te vertalen naar de MKB accountants.

De VVD is voorstander van de geschiktheidstoets voor de accountants. Maar de groep moet wel beperkt blijven. De VVD wil wel verder graag een evaluatie wat de invoering daarvan in andere sectoren heeft opgeleverd. Want het lijkt nu wel de panacee voor elke sector waar een probleem is. Maar het moet ook wel duidelijk zijn dat het werk.

Dan de uitbreiding van de OOB-definitie. De minister is nu al in principe voorstander en gaat nog onderzoek doen. Dat is de verkeerde volgorde volgens de VVD. Eerst een gedegen onderzoek naar nut, noodzaak, gevolgen en effecten. En of dit een oplossing voor het probleem is. Dan pas een besluit. Ook een niet OOB-accountants-verklaring moet natuurlijk gewoon goed en betrouwbaar zijn. Prioriteit dient te liggen bij de verbetering van de kwaliteit van het huidige accountantswerk.

De VVD wil verder ook graag dat de voorstellen voor de verbetering van het accountantswerk in één keer aan de Tweede Kamer wordt voorgelegd, dus de wijziging van de Wet toezicht accountantsorganisaties en het Burgerlijk Wetboek. Kan de minister dat toezeggen?

Positie aandeelhouder versterken

De VVD vindt het belangrijk om de positie van de aandeelhouder te versterken. Daarvoor is de onafhankelijke rol van de accountant cruciaal. Het is dus belangrijk wie de opdracht geeft aan de accountant, want uiteindelijk is dat degene die bepaalt.

In het Burgerlijk Wetboek is het volgende geregeld voor de opdracht accountant: de algemene vergadering van leden of aandeelhouders is bevoegd tot het verlenen van de opdracht aan de accountant. Gaat deze daartoe niet over, dan is de RvC bevoegd of, zo deze ontbreekt of in gebreke blijft, het bestuur.

Het gebeurt nog steeds dat het bestuur, zeker in materiële zin, de opdrachtgever is oftewel de accountant de facto wordt aangestuurd door het bestuur. De VVD is van mening dat de uitvoering in de praktijk niet spoort met wat feitelijk de bedoeling is, dat dan de wettelijke regeling niet duidelijk of dwingend genoeg is. Daarom wil de VVD de regeling aanpassen c.q. aanscherpen. Kan de Minister dat toezeggen?
De Minister blijft tot dit moment bij de weigering om dit aan te passen. VVD begrijpt dat niet. Aandeelhouders (Eumedion) vragen hier nadrukkelijk om. Dat doen ze niet voor niks. Ook VNO-NCW signaleert het punt.

Extern toezicht

De VVD is voor beter toezicht, niet meer toezicht. Wat is de effectiviteit van het toezicht geweest, als het resultaat uiteindelijk is zoals in het laatste onderzoek? De VVD vraagt zich af of AFM in afgelopen 8 jaar wel effectief is geweest, gelet op de resultaten van het laatste onderzoek en dat er maar 6 formele handhavingsmaatregelen zijn genomen.

De VVD vindt het ongelooflijk dat de effectiviteit van het toezicht van AFM blijkbaar niet kan worden vastgesteld. Dat moet in de toekomst wel! Hoe gaat de minister daarvoor zorgen?

De VVD is blij dat onderzoek nu kantoorspecifiek resultaten laat zien. Daar heeft de VVD al heel lang om gevraagd. Ik merk daar effect nu al van. Maar VVD zou toch ook nog wel naar de opzet van het onderzoek willen kijken: de uitkomst zegt nu niks over het terecht afgeven van een accountantsverklaring, de steekproef is niet representatief en behoorlijk beperkt qua omvang. Hoe kijkt de minister daarnaar?

Overig

Het kan wat de VVD betreft niet zo zijn dat de kosten van slecht functionerende accountants straks bij het gecontroleerde bedrijfsleven komen te liggen. De NBA-werkgroep denkt het zoveel mogelijk binnen de eigen kostenstructuur op geabsorbeerd kan worden. Volgens de minister is dat ook goed denkbaar. Gaat de minister dat ook volgens? Ik roep de accountantssector in elk geval op dat ook waar te maken!

Op verzoek van VVD en CDA worden dedrempelwaarden accountants-controle verhoogd. De VVD is blij met die toezegging, want het betekent minder administratieve lasten voor middelgrote bedrijven. De lastenverlichting die de richtlijn op dit punt biedt moet zoveel mogelijk worden benut.

Tot slot nog een punt dat de accountantsregels raakt. Bij financiële instellingen is er een verschil tussen de accountantsregels IFRS voor financiële instellingen en hoe de toezichthouder daarna kijkt. De bank mag bijvoorbeeld geen voorziening treffen vanuit de accountancy-regels, terwijl het wel goed is vanwege de financiële stabiliteit. Hoe gaan de accountancy-regels daar zo snel mogelijk op aangepast worden?